1. agregalarin tanimi ve özellikleri

Reklamlari:



Indir 109.48 Kb.
Title1. agregalarin tanimi ve özellikleri
Page4/5
Date conversion29.04.2013
Size109.48 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.vizirvizir.net/dersnotu/insaat/insaat_66.doc
1   2   3   4   5

İri Agregalar İçin Granülometrik Dağılım: (TS3530)


İri arega içinde tane boyutu dağılımı çok önemlidir. Eleme sonunda elekten geçen malzeme yüzdeleri Tablo 3’e uygun olmalıdır. Ayrıca Şekil 2, 3 ve 4’de iri agregalar için granülometrik dağılım eğrileri verilmiştir.

Tablo 3: TS Elek Sistemine Göre İri Agrega Granülometrisi


 

ELEKTEN GEÇEN MALZEME (%)

Elek Göz Açıklığı (mm)

I Nolu Mıcır

 II Nolu Mıcır

III Nolu Mıcır

Balast Tuvenan

Çakıl veya Karışık Mıcır

40

100

100

100

100

100

31,5

100

100

100

0-20

95-100

16

95-100

60-95

0-20

0-10

50-70

8

60-90

0-15

0-5

0-3

20-34

4

0-15

0-4

-

-

0-10

2

0-4

-

-

-

-


Şekil 2. I Nolu Mıcır İçin Granülometri Eğrisi


Şekil 3. II Nolu Mıcır İçin Granülometri Eğrisi



Şekil 4. III Nolu Mıcır İçin Granülometri Eğrisi
2.Agregaların fiziksel özellikleri:

Granülometri:
Agregada tane dağılımını gösterir. Bir agrega yığınında granülmetri, tanımlarda belirtilen elekler yardımıyla elde edilir. Elek analizi TS 3530’ a göre yapılır.

En büyük agrega boyutu,
-Betonarme yapılarda: 16-32 mm
-Yol ve Hava Meydanlarında: 32-90 mm
-Barajlarda: 90-250 mm olarak seçilebilir.

Beton üretiminde kullanılacak agregaların karışım granülemetresinin “ideal granülometri’ ile uyuşmalı veya ideal bölgeler olarak adlandırılan bölgeler içinde kalmalıdır. TS 706’ ya göre en büyük agrega boyutuna bağlı olarak kabul edilen referans eğrileri tanımlanır. A-B arası ‘en iyi’, B-C arası ise ‘kullanılabilir’ bölgelerdir. Öte yandan, granülometrisi A ve C eğrileri dışında kalan agrega, beton üretiminde kullanılmamalıdır.


Şekil 2 : Maksimum tane büyüklüğü 8,0 mm olduğuna göre karışık agrega granülometri eğrileri

 


Şekil 3 : Maksimum tane büyüklüğü 16,0 mm olduğuna göre karışık agrega granülometri eğrileri

 


Şekil 4 : Maksimum tane büyüklüğü 32,0 mm olduğuna göre karışık agrega granülometri eğrileri


Granülometrinin ideal bölgede kalmasıyla, doluluk (kompasite) oranı yükselir, boşluklar azalır, böylece boşlukları doldurmak için daha az çimento kullanılarak ekonomik çözüm elde edilir. Ayrıca betonda agrega yüzeylerini ıslatmak için gerekli su da azalmış olur.

İncelik modülü (k)
İncelik modülü (k), granülometrik bileşim hakkında bilgi veren sadece bir sayıdır. Bu modül, her bir eleğe karşı gelen ordinatların 100’ den çıkarılıp, toplamının 100’e bölünmesiyle elde edilir. Böylece incelik modülü:

biçiminde yazılır.

Birim Ağırlık ()
Birim Ağırlık () Hacmi belli bir kaba doldurulan agreganın ağırlığının (p) kabın hacmine oranıdır. Bu V hacmine agrega taneleri arasındaki boşluklar da dahildir. Böylece birim hacim ağırlığı aşağıdaki gibi hesaplanır.



Küp veya küre hacmine yakın agregalarda birim ağırlık 1600-1800 kg/m3 ağırlığında olabilir. Kalker kökenli kırmataş agregalarında ise birim ağırlık 1300-1500 kg/m3 ağırlığında değişebilir. Eğer agrega taneleri kaba yerleştirilirken bir çubukla şişlenirse sıkışık birim hacim ağırlığı elde edilir. Beton üretiminde agregalar gevşek halde ölçülecekse birim ağırlığa gerek duyulur.

Özgül ağırlık (s)
Özgül ağırlık, agrega tanelerinin sahip olduğu mutlak birim hacimin ağırlığıdır. Kaplanan hacime agrega taneleri arasındaki boşluklar dahil değildir. Deney TS 3526’ a göre yapılır.

Özgül ağırlık (s) aşağıdaki gibi hesaplanır.



Burada;
P1 = Numune ağırlığı
P2 = Su ile dolu ölçü kabının ağırlığı
P3 = Agrega ve su

Tane biçimi:
Agregaların biçimi küp veya küreye yakın olmalıdır. Böylece agregalar arasındaki boşluklar en aza iner. Disk ve silindirik biçimli agregalar boşluk oluşturacağından sakıncalıdır; bunlar ağırlıkça %15’i aşmamalıdır.


Şekil 5


Agrega tanesinde “en büyük boyutun en küçük boyuta oranı” hacimsel katsayı (H) ise aşağıdaki bağıntıda ve şekilde gösterildiği gibi “n sayıda agreganın hacminin

her bir agreganın en büyük boyutunu çap kabul eden kürelerin hacimleri toplamına oranı” olarak tanımlanır.

Deney: Her bir bölüm agreganın yaklaşık 100 tanesi üzerinde yapılır ve boyutları 0,1 mm duyarlılıkla ölçülür. Küpte biçim katsayısı ise; küpte 1,73, kürede ise 1 dir. Hacimsel katsayı ise; küpte 0,37 kürede ise 1,00 dır. Fransız standardına göre hacimsel katsayının 0,15’den büyük olması öngörülmektedir.


Rutubet durumları:
Normal agregalar genel olarak %0.5-%2 oranında su emerler. Agregaların rutubet durumları dört gruba ayrılır:
1-Tam kuru (fırın kurusu): Boşluklar tamamen sudan arınmıştır.
2-Hava kurusu: Boşluklarda kısmen su vardır.
3-Yüzey kuru suya doygun: Bütün boşluklar su ile dolu, yüzey ise kurudur.
4-Islak: Boşluklar su ile dolu yüzeyde ise serbest su vardır.


Şekil 6: Agregadaki farklı rutubet halleri

Su emme:
Agregada ağırlıkça su emme, yüzey kuru suya doygun durumdaki agreganın emdiği su miktarının kuru ağırlığına oranı olarak tanımlanır. Deney TS 3526’a göre yapılır.

Kumun Kabarması: Yaklaşık %5 rutubet içeriğinde kum hacminde %20-%40 arasında bir kabarma olmaktadır. Kabarma ince taneli kumlarda daha fazladır. Bazen üretilirken kumun hacminin esasına göre ölçülmesi bu bakımdan sakınca yaratır.

Agregaların ısıl özellikleri:
Eğer agregaların ısıl genleşme katsayıları çimento hamurununkinden 5.5 x 10-6 / 0C den daha fazla fark ederse çimento hamuru ile agrega arasında ısıl uyumsuzluk söz konusu olabilir ve betonlarda hasar oluşabilir. Bu da özellikle donma-çözülme etkisi altındaki betonun davranışını olumsuz yönde etkileyebilir.

Agregaların Donma-Çözülme Dayanıklılığı:
Bu deney TS 3655’e göre yapılır. Kristal hale geldiklerinde hacmi artış gösteren Na2SO4 ve MgSO4 tuzlarının eriyikleri kullanılır. Agrega numunesine tuzlu eriyik emdirilir, sonra fırında kurutulur. Kuruma süresince tuzlar kristalleşir. Numune tekrar eriyiğe daldırılır. Deney 5 çevrimden oluşur. Sonuç TS 706’ya göre aşağıdaki tabloda verilen sınır değerlerle karşılaştırır.





Agrega
Sınıfı



% sınırlar (ağırlıkça en fazla)















MgSO4 eriyiği



MgSO4 eriyiği










iri agrega



18.0



27.0










ince agrega



15.0



22.0








Tablo: Donma-Çözülme dayanıklılık sınır değerleri

3.Agregaların Mekanik Özellikleri


Tane dayanımı:
Agregaların mekanik dayanımı betonun dayanımını, aşınmasını ve genel olarak durabilitesini etkiler. Agregaların dayanımı aşağıdaki deneylerle belirlenir:


1) Ufalanma deneyi,
2) Aşınma deneyi (Los Angeles Deneyi)
Ufalanma deneyi; BS 812’ye göre yapılır. Ufalanmayı sağlayan basınç kuvveti agreganın ufalanma direncini, dolayısıyla dayanımını belirler.

Aşınma deneyi ise; TS 3694’e göre yapılır. Bir agrega yığınında 30mm-12.5mm arasında %50 ve 12.5mm-10mm arasında %50 alınıp bir çelik silindir tambura konur. Tambur içinde standart çelik bilyeler vardır. Silindir 500 kez döndürülür, sonra agrega çıkartılıp 1.6mm’lik elekten elenir. Elek altına geçen bölüm başlangıçtaki ağırlığın %50 sini aşmamalıdır.


4.Agreaların Kimyasal Özellikleri

Agregada bulunması kısıtlanan zararlı maddeler:

· Çamurlu madde-kil:
Agrega tanelerine yapışan kil ve silt, çimento hamuru ile olan aderansı olumsuz yönde etkiler. Bu maddeler 63 mikrondan küçük boyuttadırlar. İnce malzeme miktarı ya çökeltme yoluyla yada TS 3527'e göre 63 mikronluk elekte yıkama yöntemiyle belirlenir. TS 706'ya göre yıkanabilir madde miktarı kumda (0-4mm) %4'ü aşmamalıdır.

· Organik madde:
Çürümüş bitki kökleri, humus ve turba agregaya karışmış olabilir. Bunlar betonun prizini geciktirebilir ve dayanımda düşüşe yol açabilirler. Deney TS 3673'e göre %3 konsantrasyonlu NaOH eriyiği kullanılarak yapılır. 24 saat sonundaki renk koyu sarı veya kahverengi olursa agreganın organik madde içerdiği varsayılır.

· Hafif Maddeler:
Normal agregaya kıyasla hafif olan kömür, fosil ve deniz hayvan kabuklarından oluşur. Bunların mekanik dayanımı düşük olduğundan betonun performansını olumsuz yönde etkilerler. Özellikle kömürün bulunması kükürtün bulunması anlamına gelir; bu da sülfat etkisine yol açar. Deney TS 3528'e göre yoğunluğu 2.0 gr/cm3olan bir çözeltide çökeltme yoluyla yapılır.

· Alkali-agrega reaksiyonu:
Bu reaksiyonun oluşması için aşağıdaki iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir:

ı) Çimentodaki alkali oksit (Na2O + 0.66 K2O) toplamı % 0.6 yı aşarsa,

ii) Agregalar içinde aktif silis bununursa. Aktif silis kuvartz'ın dışındaki SiO2 polimorflarıdır: tridimit, kristoballit ve cam. Bunun için agregalar üzerinde petrografik analiz yapılmalıdır. Belirtilen iki koşul yerine gelmişse 'harç çubuğu' deney yöntemine başvurulur. Değişmez bağıl nem ve sıcaklıkta tutulan harç çubuklarında ilk 6 aydaki uzama oranı %0.5 den, 1 yılda %1 den fazla ise alkali-agrega reaktivitesinin varlığı söz konusu olur. Bu deney uzun süre aldığından önce agregada pegrografik, çimentoda kimyasal analizler yapılır, eğer reaksiyon olasılığı varsa bu tür uzun süreli deneylere girişilir. Ayrıca daha hızlı yapılabilen TS 2517'deki kimyasal yönteme de başvurulabilir.

AGREGA DENEYLERİ

  1. Agregalardan numune alma

  2. Fiziksel özelliklerinin belirlenmesi için yapılan deneyler

  3. Mekanik özelliklerinin belirlenmesi için yapılan deneyler

  4. Agrega içinde, betona zarar veren (zararlı) maddelerin belirlenmesi için yapılan deneyler

I.Agregalardan numune alma:
Agregalardan numune alma TS 707' ye göre yapılır. Agrega yığınını temsil eden malzeme bölgeç kullanılarak çeyrekleme yöntemiyle elde edilir.



Şekil 1-1: Dörde bölerek numune alma (çeyrekleme)

 


Şekil 1-2: Bölgeç (numune ayırıcı) (Ölçüler mm dir)

II. Agreganın fiziksel özelliklerinin belirlenmesi için yapılan deneyler

1. Agreganın rutubet durumu



Fırın kurusu       

Hava kurusu

Yüzey kuru

Islak

2. Birim ağırlık



Birim ağırlık; yığın halindeki agreganın taneleri arasındaki boşluklar da dahil birim hacmin ağırlığıdır.

Ä = Pa / V

Pa : Agreganın ağırlığı

V : Ölçü kabının hacmi

Özgül ağırlık
Özgül ağırlık; agrega tanelerinin işgal ettiği

mutlak birim hacim ağırlığıdır.

äa= W1 / (W1+W2-W3)

W1 : Numunenin ağırlığı

W2 : Su ile dolu ölçü kabının ağırlığı

W3 : İçine numune konmuş, su dolu kabın ağırlığı








4. Kompasite

Agreganın kompasitesi (k)

k = Ä / ä

ä : Agreganın özgül ağırlığı

Ä : Agreganın birim ağırlığı

Boşluk; Birim ağırlık daima özgül ağırlıktan küçük olduğuna göre kompasite 1’den küçük değer alacaktır. Bu durumda, yığın halindeki agreganın birim hacimdeki boşluk kompasiteyi 1’e amamlayan değer olacaktır. p (boşluk) = 1 - k

5. Granülometri (Tane dağılımı)

Bir agregada belirli boyutlardaki tanelerin dağılımını gösteren eğriye“granülometri eğrisi” denilir. Bu eğrinin belirlenmesi için elek analizi deneyi yapılır. Beton üretiminde kullanılacak karışım agregasının granülometrisi “ideal granülometri eğrileri” ile uyuşmalı veya “ideal bölge” içinde kalmalıdır.

6. Granülometri eğrileri (TS 706)

Referans granülometri eğrisi (Dmax=31,5mm)



7. Granülometri eğrileri (TS 706)

Referans granülometri eğrisi (Dmax=16mm)

 

8. Granülometri

Beton karışım agregasının ideal bölge içinde kalmasının istenmesinin en önemli nedenlerinden biri kompasitenin yüksek olmasıdır. Dolayısı ile kompasitesi yükselen betonun dayanımı da büyük değer alacaktır. Diğer taraftan kompasitesi yüksek agreganın kullanılması ile tanelerin arasını doldurmak için daha az çimento gerekecektir, böylece daha ekonomik beton üretilmiş olacaktır.

9. Granülometri

Bir agreganın granülometri eğrisi aşağıdaki özellikleri gösterir:

  • Granülometri eğrisi artan bir eğridir, sınır durumda ancak yatay doğru parçaları olabilir.

  • Eğrinin %100 çizgisine yakın olması, karışımın ince olduğunu, %0 çizgisine yakın olması agreganın iri olduğunu gösterir.

  • Eğri tüm elek bölgesinde mevcuttur, eğrinin %100 veya %0 çizgisi ile çakışması, o bölgede bulunmadığı anlamına gelmez.

  • Birbirini izleyen iki elek numarasına karşı gelen % ordinatları farkı, agrega yığınında o iki elek arasında kalan malzeme % sini verir.

  • Eğer eğride yatay bir çizgi varsa, bu yatay çizgiye karşı gelen elekler arasında tane boyu tane yok demektir. Bu tür granülometriye sahip olan agregalara “kesikli” granülometrili agregalar denir.

10 .İncelik modülü
İncelik modülü, bir agreganın granülomerik bileşimi hakkında bilgi veren tek bir sayıdır.

İncelik modülü, her bir eleğe karşı gelen % ordinatların, 100’den farklarının toplanması ve bu toplamın 100’e bölünmesi ile elde edilir.

Agrega taneleri küçüldükçe incelik modülü azalır, taneler irileştikçe incelik modülü büyür.

Aynı incelik modülüne sahip agregaların granülometri eğrileri farklı olabilir.
1   2   3   4   5

Reklamlari:

Similar:

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconKÜreselleşme tanimi ve özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri icon2 Türev Piyasalarının Tanımı ve Özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconOvalar ovalarin tanimi ve yapisal özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconMorfolojiK Özellikleri Vücut Yapısı Genel Tanımı

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconI. I. Bazlar I. I. A. Bazin tanimi, bulunuşU, eldesi ve özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconMorfolojiK Özellikleri Vücut Yapısı Genel Tanımı

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconMorfolojiK Özellikleri Vücut Yapısı Genel Tanımı

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconI. I. Bazlar I. I. A. Bazin tanimi, bulunuşU, eldesi ve özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconDil ve Konuşma Bozukluğu ÖZÜr grubunun tanimi ve özellikleri

1. agregalarin tanimi ve özellikleri iconYaygın Gelişimsel Bozukluk ÖZÜr grubunun tanimi ve özellikleri

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©trdocs.org 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page