Canlilarin ortak özellikleri

Reklamlari:



Indir 35.16 Kb.
TitleCanlilarin ortak özellikleri
Date conversion06.03.2013
Size35.16 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.alparslanlisesi.k12.tr/imagestore/alparslanlisesi-k12/dokumanlar/dokuman-5t6fnururh8p


CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ



1-HÜCRESEL YAPI 2-BESLENME 3-SOLUNUM 4-BÜYÜME VE GELİŞME 5-HAREKET

6-BOŞALTIM 7-ÜREME 8-ÇEVRESEL UYARILARA TEPKİ 9-ORGANİZASYON

10- ATP ÜRETMEK 11- NÜKLEİK ASİTLERE SAHİP OLMAK (DNA VE RNA)

12- ÇEVREYE UYUM SAĞLAMA (ADAPTASYON) 13- PROTEİN SENTEZLEMEK

1-HÜCRESEL YAPI

Canlılar hücre yapısına göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere ikiye ayrılır

PROKARYOT HÜCRE: Prokaryot hücreler fakir hücrelerdir. Zarlı organelleri bulunmaz. Tek organellerinel zarsız bir organel olan ribozomdur. Bu yüzden prokaryot hücre yapısına sahip canlılar (Bakteriler, Arkeler, Mavi- yeşil algler) tek organeli ribozom olduğu için sadece protein ve protein yapıdaki moleküllerin sentezini ribozomda geriye kalan her şeyi sitoplazmada yaparlar.

ÖKARYOT HÜCRE: Bakteri, Arkeler ve Mavi-yeşil algler dışında kalan bütün canlıların hücreleri ökaryottur.

Canlılar hücre sayısına göre 2’ye ayrılır.

A)Bir (tek) hücreli canlılar: Bütün prokaryotlar tek hücrelidir. Ancak her tek hücreli prokaryot değildir.

Buna göre; Bakteriler, Arkeler, Mavi-yeşil algler prokaryot tek hücreliler, Amip, Öglena, Paramesyum (terliksi hayvan), Bira mayası, Plazmodium (sıtma mikrobu), Bazı algler, Cıvık mantar ise ökaryot tek hücrelilerdir.

B)Çok hücreli canlılar

-Mantarlar (Fungiler): Küf mantarı, Maya mantarı, Şapkalı mantar, Enfeksiyon mantarları

-Bitkiler: Patates, buğday, gül v.s.

-Hayvanlar: Kedi, sünger, mercan.

2.BESLENME

Canlılar ATP üretmek için beslenirler.

Canlılar beslenmelerine göre 3’e ayrılır.

  1. OTOTROF (ÜRETİCİ): Ototrof canlılar inorganik moleküllerden organik moleküller sentezler. Bunu Fotosentez ve kemosentez olmak üzere 2 yolla yaparlar. Fotosentezde enerji kaynağı olarak ışık kullanılırken kemosentezde enerji kaynağı olarak kimyasal maddelere kullanılır.

Fotosentez yapan ototroflar: Mavi- yeşil algler, Algler, Bitkiler ve Fototsentetik bakteriler.

Kemosentez yapan ototroflar: Kemosentez sadece kemosentetik bakteriler tarafından gerçekleştirilir.

  1. HETEROTROF (TÜKETİCİ): Besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar. Bu canlılar;

  • Otçullar (herbivor): Koyun

  • Etçiller (karnivor): Aslan

  • Hepçiller (omnivor): İnsan, kuş

  • Parazitler: Bit, kene, bağırsak kurdu

  • Saprofitler (Çürükçül, Ayrıştırıcı): Küf mantarı

  1. HEM OTOTROF HEM HETEROTROF (HEM ÜRETİCİ HEM TÜKETİCİLER): Bu gruptaki canlılar fotosentez yaparken dışarıdan da hazır olarak beslenebilirler. Örn: öglena ve böcekçil bitki

3-SOLUNUM

Canlılar ATP üretmek için solunum yaparlar. Oksijenli ve oksijensiz olmak üzere iki çeşit solunum vardır. Canlılar 24 saat boyunca solunum yaparlar. Çünkü ATP üretmek zorundadırlar.

Oksijenli solunumda canlılar atmosferden oksijen alıp karbondioksit verirler. Oksijenli solunum yapan canlılar bitkiler, hayvanlar, fungiler, bazı tek hücreliler v.s.

NOT: Bitkilerde bizim gibi 24 saat boyunca solunum yaparlar. Yani oksijen alıp karbondioksit verirler. Ancak gündüz solunum yanı sıra bir de fotosentez yaparlar . Yani karbondioksit alıp oksijen verirler. Fakat biz gündüz bitkiler tarafından sadece oksijen verildiğini düşünürüz. Sanki solunum yapmıyorlarmış gibi gelir. Bunun nedendi fotosentez hızının solunum hızından fazla olmasıdır.

Oksijensiz solunumda ise oksijen kullanılmadan ATP üretilir. Oksijensiz solunum bira mayası, yoğurt bakterileri (Lacto bacillus) , insanların çizgili kas hücreleri v.s. görülür.


4.BÜYÜME VE GELİŞME

Tüm canlılar doğumdan sonra hızlı bir büyüme ve gelişme evresine girerler.

Tek hücreli,çok hücreli,bitki ,hayvan yani tüm canlılarda bu ortaktır. Canlıların yapısını oluşturan hücrelerin sayıca ve hacim olarak artmasına büyüme denir. Büyüme olayı besinlerle ve solunum ile gerçekleşir. Dışarıdan alınan besinlerin hücrede kullanılması ve enerji oluşturulmasını içeren olayların tümüne Metabolizma denir.

Metabolizma : Anabolizma (Yapım olayları) ve Katabolizma (Yıkım olayları) olarak 2 ye ayrılır.
Anabolik ve katabolik olaylar hücrenin hayatı boyunca devam eder.
Anabolik olaylar > Katabolik olaylar --> Canlı büyür.
Anabolik olaylar = Katabolik olaylar --> Büyüme durur.(Yetişkinlik)
Anabolik olaylar < Katabolik olaylar --> Yaşlanma

Hayvanlarda büyümenin üst sınırı vardır. Bitkilerde ise gövde ve kök uçlarında bulunan sürekli bölünebilen doku nedeniyle büyüme sınırsızdır.

5.HAREKET

Her canlı yapısına göre çok az da olsa hareket eder.

Örnek : Tek hücrelilerde Paremesyum = Siller ile (Titrek Tüy) , Öglena = Kamçı ile , Amip = Yalancı ayak (Sitoplazma uzantısı) ile çok hücrelilerde bacak, kanat, yüzgeç gibi yapılarla hareket sağlanır. Bitkilerde ise yönelme hareketi vardır. Işığa Yönelme gibi.

Aktif ve pasif hareket olmak üzere iki çeşit hareket vardır. Aktif harekette konum değişikliği söz konusuyken pasif harekette konum değişikliği gözlenmez. Aktif hareket eden canlılar; hayvanların çoğu, bazı tek hücreliler

Pasif hareket gözlenen canlılar ise bitkiler fungiler ve bazı tek hücreliler.

6.BOŞALTIM

Boşaltım canlı vücudunda gerçekleşen olaylar sonucu oluşan vücut için zararlı maddelerin atılmasıdır.

İnsanlarda Boşaltım

İnsanlarda asıl boşaltım organı böbreklerdir.(İdrar atılımı)

Böbrekler dışında DERİ (ter atılımı),AKCİĞER(karbondioksit atılımı),KARACİĞER (üre oluşumu)

VE KALIN BAĞIRSAKLAR (sindirim atıklarının atılımı) da boşaltım yapar.

Bitkilerde Boşaltım

Bitkilerde boşaltım organı yapraklardır. Terleme, damlama, yaprak dökümü v.s.

Bitki bünyesindeki atık maddeleri suyla beraber yaprakları ile atar…

Bitkilerde su buhar şeklinde atılıyorsa terleme sıvı şekilde atılıyorsa damlama(gutasyon) dır.


Tek hücrelilerde boşaltım

Tek hücreli canlılarda boşaltım

ya HÜCRE ZARIN’dan ya da KOFUL sayesinde gerçekleşir.

7.ÜREME

Her canlı neslini yani soyunu devam ettirmek için üreme yapar.

Üreme tek ve çok hücreli canlılarda farklı şekillerde gerçekleşir.

Eşeysiz ve eşeyli olmak üzere iki çeşit üreme vardır.

Eşeysiz üreme çeşitleri; Bölünerek( tek hücreliler), tomurcuklanarak (bira mayası, hydra), sporlanarak (mantarlar), vejetatif (gül)ve rejenarasyon

Eşeyli üreyene canlılarda erkek ve dişi gamet oluşturulur. Hayvanlarda,bitkilerde v.s. gözlenir.

8.ÇEVRESEL UYARILARA TEPKİ

Her canlı çevresinde meydana gelen değişimlere tehlikelere karşı bir tepki verir.

Bu tepki

***Işığa

***Sese

***Ava ve avcıya

Kısaca çevredeki her şeye karşı görülen veya görülmeyen hareketlerdir.

9.ORGANİZASYON

Canlıyı oluşturan hücrelerin kendi içerisinde ,organların ve sistemlerin birbirleri ile etkileşimi sonucu yapılacak işlerin düzene koyulması işidir.

Proton

Add document to your blog or website
Reklamlari:

Similar:

Canlilarin ortak özellikleri icon[Canlıların ortak Özellikleri]

Canlilarin ortak özellikleri iconİLKÖĞretim sekiZİNCİ sinif öĞrencilerine siniflandirma ve canlilarin ortak özelliKleriNİn analoji YÖntemi İle öĞretiMİ

Canlilarin ortak özellikleri iconYaşama giriş, canlıların özellikleri, suyun önemi, inorganik maddeler, biyolojik moleküller, hormonlar, vitaminler, enzimler, prokaryotik ve ökaryotik

Canlilarin ortak özellikleri iconCanlıların dünyasını gezelim görelim tanıyalım ünitesinde canlıların sınıflandırılması hakkında çeşitli konu anlatımları ve uygulamalar içermektedir

Canlilarin ortak özellikleri iconDoğada yaşayan bütün canlıların kendilerine özgü karakterleri (özellikleri) vardır. Bir canlının kendine özgü özelliklerinin (karakterlerinin) ortaya çıkmasını

Canlilarin ortak özellikleri iconHücre robert hooke tarafından keşfedilmiştir. Tüm canlıların ortak özelliğidir. Hücresiz canlı olmaz. Hücre yoksa canlılıktan söz edilemez. Hücre yapısına göre

Canlilarin ortak özellikleri icon19. yy\'da orataya cıkan düşünürlerin ortak özellikleri

Canlilarin ortak özellikleri iconBu beyanname, eğer projede ortak varsa her bir ortak tarafından doldurulacak ve ortak kurum/kuruluşları temsil etmeye yetkili kişi tarafından imzalanacaktır

Canlilarin ortak özellikleri iconKaradeniZ Çevresindeki yerel yönetimler: Ortak sınırlar, Ortak çözümler

Canlilarin ortak özellikleri icon"Ortak (şirk) koşan" kimse. Kelimenin kökünü "ortak koştu" manasını taşıyan eşreka mazi fiili meydana getirir. Bu kelime if'âl bâbındandır ve müşrik kelimesi

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©trdocs.org 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page