1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan

Reklamlari:



Indir 91.39 Kb.
Title1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan
Date conversion28.02.2013
Size91.39 Kb.
TypeBelgeleme
Sourcehttp://www.elazigmem.com/ders notları/kalfalık meslek/motor/sarjsistemi.doc

ŞARJ SİSTEMİ

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan
elektrik akımım üretmek ve bataryanın devamlı şarjlı kalmasını sağlamaktır.

2 Ana Parçaları

1- Üreteç ( altematör veya dinamo)

2- Regülatör (konjektör)

3- Şarj göstergesi

4- Vantilatör kayışı



Dinamo:Krank kasnağından hareket alarak, doğru akım üretir. Üretilen bu akım
aracın elektrik ihtiyacım karşılar.

b) Yapım özellikleri:Günümüzde dinamonun teknolojisi eskimiş ve yalnız eski model araçların
üzerinde bulunmaktadır. Sebebi, dinamoların yapımı zor ve pahalı, verimi düşük ve sık bakıma gerek duymalarıdır. Bu nedenle yerini alternatörlere bırakmıştır.

c) Ana Parçaları: Gövde, ön ve arka kapaklar - Kömürler, kömür yuvaları ve yayları - ikaz sargıları ve pabuçları - Gövde ve Kapaklar

Gövde kalın demir saçtan kıvrılıp ek yeri kaynakla birleştirilir, iç yüzeyine ikaz sargıları ve pabuçları takılır. Ön kapak, endüvinin ön taraftan yataklanmasını ve dinamonun motora
bağlanmasını sağlar. Arka kapak, endüvinin arka taraftan pataklanmasını, dinamonun motora bağlantısın! ve kömür yuvaları ile yaylarım taşır.

- Kömürler, Kömür Yuvaları ve Kömür Yayları :Kömür yayları, kömürlerin kollektör yüzeyine basarak temas etmesini sağlarlar. Kömürler ise, endüvi sargılarında meydana gelen elektrik akımının dışa alınmasını temin eder.

- İkaz Sargıları ve Pabuçlar:ikaz sargıları, dinamo gövdesi içine yerleştirilmiştir. Üzerinden akım geçtiği sürece elektro manyetik alan meydana getirirler. Pabuçlar ise sargıların meydana getirdiği manyetik alanın kuvvetini artırır.

- Endüvi:Endüvi, ikaz sargılarının meydana getirdiği sabit manyetik alan içinde dönerek kendi sargıları üzerinde elektrik akımı oluşmasını sağlar. Endüvi, sargı, kollektör ve milden meydana gelir. Endüvi mili, ön ve arka kapaklar üzerinde yataklanır.

Endüvi milinin ön uçunda dinamo kasnağı vardır. Diğer uçunda da sargılar ve kollektör bulunur. Endüvi sargıîarı, incen bakır telden yapılır ve yalıtılmış olarak kollektör dilimlerine lehimlenir.Kollektör, üzerinde kömürlerin çalıştığı ve aralarında fiber bulunan bakır dilimlerden oluşup, mil üzerinde sıkı geçmedir.

Alternatör:Krank kasnağından hareket alarak, alternatif akım üretir. Alternatif akım,
diyotlar yardımıyla doğru akıma çevrilerek, aracın elektrik ihtiyacım karşılar.

b) Yapım Özellikleri:Günümüz' araçlarında dinamo yerine alternatör kullanılır. Sebebi,
alternatörlerin yapımı kolay ve ucuz, verimi yüksek ve daha uzun sürede bakıma gerek duymalarıdır.

c) Ana Parçaları:- Gövde - Rotor- ön ve arka kapaklar - Stator - Kömürler, kömür yuvaları ve yayları - Diyotlar

- Gövde ve Kapaklar:Gövde, stator sargılarının bulunduğu kısımdır. Ön kapak, rotorun ön taraftan yataklanmasını ve alternatörün motora bağlanmasını sağlar.Arka kapak, rotorun arka taraftan yataklamasını, alternatörün motora bağlantısını, diyotlar ile kömür yuvaları ve yaylarım taşır.

- Kömürler, Kömür Yuvaları ve Kömür Yayları:Kömür yayları, kömürlerin kollektör yüzeyine basarak temas etmesini sağlarlar. Kömürler ise, rotor ikaz sargılarına gelen ikaz akımının kolektöre geçmesini temin eder.

- Rotor:Alternatör gövdesi içinde dönen parçadır. Rotor mili, kollektörler ve rotor sargılarından meydana gelir. Kollektörler, rotor sargılarına akım veren bakır bileziklerdir. Rotor sargıları, kollektörden aldığı akımla stator sargıları üzerinde hareketli elektromanyetik alan meydana getirmektir,

- Stator:Gövdenin iç yüzeyinde bulunan sargılardır. Şarj akımı bu sargılar üzerinde
alternatif akım olarak meydana gelir. Stator sargılarında akım meydana gelmesinin
sebebi, rotorun meydana getirdiği hareketli manyetik alandır.

- Diyotlar:Diyotlar tek yönlü elektrik geçiren elektronik parçadır. Stator sargıları
üzerinde oluşan alternatif akımın doğru akıma dönüşmesini sağlar.

Regülatör ( Konjektör):

Regülatörün üç görevi vardır. Bunlar;

- Akünün aşırı şarj olmasını önler.

- Üretecin, aracın ihtiyacı kadar elektrik akımı üretmesini sağlar.

- Akünün şarj sistemi üzerinden boşalmasını önler.

b) Yapım ezelliği:Regülatörler manyetik veya elektronik olmak üzere iki çeşittir.

Manyetik egülatörler,kapağı açıldığında bobinleri gözükenlerdir. Günümüzde teknolojisi eskidiği için, yerini elektronik regülatörlere bırakmıştır.

Elektronik regülatörler kapahdır. Bozulduğunda tamir olanağı yoktur. Yenisiyle değiştirilir.

Şarj Göstergesi:Şarj göstergesi, aracı kullanan sürücüye şarj sisteminin çalışıp çalışmadığını gösterir. Işıklı ve ibreli olmak üzere iki çeşittir.

Vantilatör Kayışı:Vantilatör kayışı, krank kasnağından hareket alarak su pompası, dinamo veya alternatörün dönmesini sağlar.

b) Yapım Özelliği:Vantilatör kayışı, hem şarj sisteminin ve hem de soğutma sisteminin ortak bir parçasıdır. Vantilatör kayısının genel adı V kayışıdır. V kayışları, hareket
iletimini yan yüzeylerinin sürtünmesiyle sağlar.Kayış, kasnak üzerinde belirli gerginlikle çalışmalı ancak, kasnak dibine temas etmemelidir.

Kayış üzerinde markası dışında 12 x 800 gibi rakamlar bulunur. 12 kayışın genişliğini, 800 kayışın uzunluğunu mm olarak belirtir.

Araç üzerinde her 10 bin km de kayış gerginliği kontrol edilir.Normal gerginliğini kaybeden kayışların gerginlik ayan yapılır. Fazla gevşek kayışlar, kaçırma yapar. Kayışın kaçırması; ses yapmasına, kayışın çabuk yıpranmasına, şarj ve soğutma sisteminin normal çalışmamasına yol açar. Kayışın fazla sıkı olması, alternatör ve su pompası yataklarının aşırı zorlanmasına sebep olur.

c) Vantilatör Kayış Ayarı:Pratik olarak normal kayış gerginliği,baş parmakla basıldığında 12 ila 13 mm kadar esnemelidir.Parmakla basma yeri, kayışın en uzun kısmından ve orta yerden yapılır.Kayış ayan uygun değil ise,alternatör gergi tespit somunu ve motora bağlantısını yapan somunlar gevşetilir.

Bir levye yardımıyla alternatör gövdesi, kayışı gerdirecek şekilde hareket ettirilir. Kayışa normal gerginlik verildiğinde tespit somunları sıkılır.

Şarj Sistemi Arızaları:Şarj kontrol lambasının geç sönmesi, devamlı yanması, üretecin fazla ısınması, akünün aşırı su eksiltmesi, akünün sağlam olmasına rağmen sık sık
marş motorunu çalıştıramayacak kadar zayıf düşmesi şarj sisteminin arızalı olduğunu gösterir. Bu durumlarda oto elektrikçiler tarafından bakım ve onanım yapılır.

Şarj Sisteminin Bakımı ve Kontrolleri

a) Gözle Kontrolde Dikkat Edilecek Hususlar

1- Tüm kablo bağlantıları yerinde sıkı ve temiz olmalıdır.

2- Üreteç tespit cıvataları yerinde sıkı olmalıdır.

3- Her 10 bin km'de vantilatör kayış gerginlik ayarı gözden geçirilmeli, ve gerekiyorsa ayarlanmalıdır.

4- Dinamolar ve dinamo regülatörleri her 45'bin km de, alternatörler 90 bin, alternatör regülatörleri 30 bin km de oto elektrikçiler tarafından genel kontrol ve bakımdan geçirilmelidir.

b) Şarj Geriliminin (Voltajının) Kontrolü:Bu kontrolde akü sağlam ve şarjlı olmalıdır. Gerekiyorsa kontrolden önce akü şarj edilir veya akünün + ucu ile alternatörden gelen B akım çıkış ucu arasına 1/4 ohmluk bir direnç seri olarak bağlanır.

1- Voltmetenin + ucu, akünün + ucuna - ucu, akünün – ucuna bağlanır,

2- Araçtaki tüm elektrikli alıcılar kapatılır.

3- Motor rölantide çalıştırılır ve alternatör ılınana kadar (25Cderece) beklenir

4-Motor devri, 2000 dev/dak ya yükseltilir.

5- Voltmetre okunan değer 13,8 - 14 volt arasında olmalıdır. Bu değere
şarj voltajı denir.

6- Daha sonra aracın tüm alıcıları (farları yakılır, silgi motoru, kalorifer
motoru, cam rezistansı, radyosu ve benzeri) çalıştırılır. Bu durumda voltmetrede
13 V okunmalıdır.

7- Bu işlem için motor, çok yüksek devirlerde çalıştırılmaz.

Şarj Sisteminde Genel Olarak Dikkat Edilecek Hususlar

a) Akü uçları hiçbir zaman ters bağlanmaz.

b) Aracın aküsü basmadığında. takviye aküsünün + ucu, araç aküsünün
+ ucuna, - ucu araç aküsünün - ucuna bağlanır.

c) Akü, araç üzerinde şarj edilecekse, akünün - kutup başlığı sökülür.

d) Araç üzerinde elektrik kaynağı yapılacağı zaman akü kutup başlıkları sökülür.

e) Motor çalışırken alternatör ve regülatör kablo bağlantı uçları sökülmez
veya şasi yaptırılmaz.


ölçme ve Değerlendirme Soruları

1- Şarj sisteminin görevi nedir?

2- Şarj sisteminin ana parçaları nelerdir?

3- Dinamonun görevi nedir?

4- Dinamonun ana parçalarının isimleri nelerdir?

5- Dinamoda kollektör kömürlerinin görevi nedir?

6- Kömür yayları özelliğini yitirirse ne olur?

7- İkaz sargılarının görevi nedir?

8- Pabuçların görevi nedir?

9- Endüvinin görevi nedir?

10- Alternatörün görevi ve özelliği nedir?

11- Alternatörün ana parçalarının isimleri nelerdir?

12- Kömür ve kömür yayların görevi nedir?

13- Rotor görevi nedir?

14- Statorun görevi nedir?

15- Diyotların görevi nedir?

16- Regülatörün görevleri nelerdir?

17- Kaç çeşit regülatör vardır?

18- Şarj göstergesinin görevi nedir?

19- Vantilatör kayısının görevi nedir?

20- Şarj sisteminin arızaları nelerdir?

21- Şarj sisteminin gözle kontrolünde hangi hususlara dikkat edilir?

22- Altenatörler kaç bin km'de bakıma alınır?

23- Dinamolar kaç bin km'de bakıma alınır?

24- Şarj gerilimi (voltajı) ne demektir?

25- Şarj akımı ve şarj gerilimi nasıl ölçülür?

26- Bu kontrolü yaparken akünün durumu nasıl olmalıdır?

27- Şarj gerilimi (voltajı) genel olarak ne kadar olmalıdır?

28- Şarj gerilimi (voltajı) ölçülürken voltmetrenin + ve - uçları nereye bağlanır?

29- Şarj akımı ölçülürken ampermetrenin + ve - uçları nereye bağlanır?

30- Aracın elektrikli alıcıları çalışmaz iken şarj voltajı ne kadar olmalıdır?

31- Aracın elektrikli alıcıların çalışmaz iken şarj akımı ne kadar olmalıdır?

32- Aracın elektrikli alıcılar çalışırken iken şarj gerilimi ne kadar olmalıdır?

33- Pratik şarj voltajı kontrolü nasıl yapılır?

34- Şarj voltajı ölçülürken motor, çok yüksek devirlerde çalıştırılırmı?

35- Şarj sisteminde genel olarak dikkat edilecek hususlar nelerdir?

Add document to your blog or website
Reklamlari:

Similar:

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconAteşleme sistemiNİn görevi Benzinli motorlarda silindirlere alınarak sıkıştırılmış olan hava-yakıt karışımının tutuşturulmasını sağlar ateşleme sistemiNİN ÇEŞİtleri

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconİşletim Sisteminin Donanım Açısından Görevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

1 Görevi:Şarj sisteminin görevi, araç üzerindeki elektrik alıcılarının ihtiyacı olan iconGÖrev yeri ve görevi GÖrevi

Sitenizde bu düğmeye yerleştirin:
Belgeleme


The database is protected by copyright ©trdocs.org 2012
mesaj göndermek
Belgeleme
Main page